Mercimek mutfağın en kolay baklagillerinden biri. Nohut ya da kuru fasulye gibi bir gece önceden suya yatırmadan da akşam yemeğine yetişir. Yine de bu soru sık geliyor, çünkü cevap mercimeğin türüne göre değişiyor. Kırmızı ve yeşil mercimek aynı şey değil, ıslatmada da aynı davranmıyorlar. Mercimeğin ne kadar eski olduğu da işin içine giriyor.
Kısacası, çoğu mercimeği ıslatmak şart değil. Islatmak pişme süresini biraz kısaltabilir, bazı kişiler de sindirimi daha rahat bulduğunu söyler. Ama tarif ıslatmadan da tutar. Yıkamak ve ayıklamak ise her durumda gerekli.
Mercimek türüne göre kısa cevap
Kırmızı mercimek, yani kabuğu alınmış ve ikiye bölünmüş mercimek, ıslatma istemez. Taneleri küçük ve ince olduğu için suyu hızlı çeker, tencereye girdiği gibi yumuşamaya başlar; bir saat ıslatmak bile fazla gelebilir. Küçük taneli yeşil ve kahverengi mercimekler de genellikle ıslatmadan pişer. Bir saat bekletmek yeterli olur, atlarsanız da sorun çıkmaz. Bütün kuru fasulye ve nohut ise başka bir hikâye. Onlar çoğunlukla bir gece ıslatılır, çünkü kabukları kalın, içleri sert. Mercimeği fasulyeyle karıştırmayın.
Hangi mercimek ne kadar sürede pişer
Süreler yaklaşık; mercimeğin yaşı ve ne kadar kuru olduğu sonucu değiştirir. Geçen yılın mercimeği bu yılkinden daha uzun pişebilir, bu yüzden yeni bir paketi ilk kez pişirirken tencerenin yanından ayrılmayın.
- Kırmızı mercimek: 15-25 dakika, taneler dağılır
- Yeşil mercimek: 20-30 dakika, ortası biraz diri kalır
- Kahverengi mercimek: 25-35 dakika, çorbada yumuşar, salatada şeklini korur
Islatmak ne kazandırır
Bir saatlik ıslatma yeşil mercimeğin pişme süresini birkaç dakika kısaltabilir. Kırmızı mercimekte fark neredeyse hissedilmez, çünkü zaten hızlı pişiyor. Islatılan mercimek biraz daha eşit pişebilir, bazı kişiler de gaz şikâyetinin azaldığını söyler. Bunlar kişiden kişiye değişen gözlemler, kesin bir kural değil. Yine de bir saat bekletmenin maliyeti düşük; denerseniz tencere başında daha az durursunuz.
Yıkama ve ayıklama her zaman gerekli
Mercimeği ıslatsanız da ıslatmasanız da bu adımları atlamayın. Ayıklarken acele etmeyin; tabağın altında kalan küçük bir taş dişe gelir.
- Mercimeği geniş bir kaba alın, üzerini geçecek kadar soğuk su ekleyin.
- Elinizle hafifçe karıştırıp suyu dökün; su berraklaşana kadar iki üç kez tekrarlayın.
- Tabağı eğip mercimeği yavaşça aktarırken taş, kabuk ve bozuk taneleri ayıklayın.
- Islatacaksanız temiz suyla yeniden doldurup en fazla bir saat bekletin, sonra süzün.
Tuz ve asit ne zaman eklenir
Mercimek tuzla birlikte pişirilebilir. Tuzu baştan eklemenin mercimeği sertleştirdiği inancı yaygın ama pek desteklenmiyor; bu endişe daha çok fasulye ve nohut için anlatılır, onlarda da etkisi tartışmalı. Mercimeği baştan tuzlayıp pişince tadına bakarak ayarlayabilirsiniz.
Asitli malzemeler ise ayrı bir konu. Salça, domates ya da limon suyu tanelerin yumuşamasını yavaşlatabilir. Bu yüzden mercimek yumuşayana kadar bekleyip domatesi ve limonu sona doğru eklemek daha güvenli. Çorbada fark küçüktür; salata ya da köfte gibi tanelerin şeklini koruması gereken tariflerde işe yarar.
Tariflerimizde kırmızı mercimek
Ezogelin çorbasında kırmızı mercimek yıkanıp ayıklandıktan sonra ıslatılmadan doğrudan tencereye girer. Mercimek köftesinde de aynı yol izlenir: kırmızı mercimek suda haşlanır, taneler dağılana kadar pişer ve bulgurla birlikte yoğrulur. İki tarif de kırmızı mercimeğin ıslatma istemediğini gösteriyor. Yeşil mercimekli salata gibi tariflerde bir saatlik ıslatma tanelerin daha eşit pişmesine yardımcı olabilir, ama şart değil.
Süreler yine yaklaşık. Aynı marka mercimek bile bir sonraki alışverişte farklı davranabilir; tarifin verdiği dakikayı başlangıç sayıp tadına bakarak ilerleyin.

