Tarife başlarken malzemeye bakarız, kabı sonradan raftan alırız. Oysa kap, yemeğin nasıl pişeceğini ateş kadar etkiler. Aynı malzeme geniş bir tavada suyunu çekip kızarırken derin bir tencerede sulu ve soluk kalır.
İki soru çoğu zaman yetiyor: bu yemekte suyun ne kadarı buharlaşmalı, ve tabana değen ısı ne kadar önemli? Cevaplar kabın genişliğini ve derinliğini neredeyse belirler.
Yemek kabı belirler
Menemen, omlet, kavurma gibi karıştırarak pişen yemekler geniş ve yayvan tava ister. Yüzey geniş olunca malzeme tek kat durur, su çabuk buharlaşır, kenarlar kızarır. Dar ve derin tencerede aynı menemen kendi suyunda kaynar, rengi solar.
Çorba, pilav ve baklagil gibi sulu yemekler kalın tabanlı, derin tencereye yakışır. Kalın taban ısıyı yayar, dibin tutmasını azaltır; yüksek kenar sıçramayı ve suyun hızlı çekilmesini önler. Pilavda ağzı dar tencere buharın kaçmasını azaltır.
Kapak takmalı mı?
Kapak buharı içeride tutar. Çorba, pilav, baklagil ve yavaş pişen etlerde suyu korur, ısıyı dengeler. Kapağı aralık bırakmak taşmak üzere olan kaynamayı sakinleştirmenin en basit yolu.
Kızartma, menemen ve suyunu çekmesini istediğiniz yemeklerde kapak ters etki yapar. Buhar çıkamazsa yüzey kızarmaz, sebze haşlanır. Bu tavaları açık bırakın; yağ sıçramasını önlemek için tel ya da delikli kapak kullanabilirsiniz.
Yüzey seçimi
Yapışmaz tava yumurta, balık ve az yağlı yemekte rahattır, temizliği kolaydır. Yüksek ateşi ve metal kaşığı sevmez; kaplama çizilince görevini kötü yapar. Sert kızartma için uygun değil.
Paslanmaz çelik her yemekte kullanılır, yüksek ateşe dayanır, uzun ömürlüdür. Isıyı eşit yaymak için önceden ısıtılması gerekir; soğuk tavaya yumurta kırarsanız yapışır.
Döküm tava et, köfte ve kalın sebzeye göre. Isıyı tutar, iyi bir kabuk verir, fırına girer. Ağırdır; nemli kalırsa paslanır, her kullanımdan sonra kurulanıp yağlanması gerekir.
Emaye kaplı tencere domates, limon gibi asitli yemeklerde yemeği çıplak metalden uzak tutar, renk ve koku tutmaz, ısıyı iyi yayar. Sert darbede ya da ani sıcaklık değişiminde emaye çatlayabilir; tahta ya da silikon kaşık daha güvenli.
Miktara göre boy
Kabı yemeğin miktarına göre seçin. Tavada malzeme tek sıra durmalı; üst üste yığılırsa kızarmaz, kendi suyunda haşlanır. Tencere de gereğinden büyük olmasın: küçük porsiyonu geniş tencerede pişirirseniz su çabuk çekilir, taban kızar, yemek dibe tutar.
Pratik ölçü: tencereyi en fazla üçte ikisine kadar doldurun. Kaynama ve karıştırma için boşluk kalsın.
Ocak ve tava genişliği
Tavanın tabanı ocak gözüne yakın genişlikte olmalı. Tava alevden çok genişse kenarlar geç ısınır, çok darsa ısının bir kısmı boşa gider. Alev tavanın dışına taşıyorsa sap da ısınır. İndüksiyonda tabanın manyetik olması gerekir; cam ve seramik ocakta düz taban önemlidir.
Paslanmaz çelik ve dökümü yağ eklemeden önce ısıtın; çelikte bu yapışmayı azaltır, dökümde ısı eşit yayılır. Yağı sıcak tavaya ekleyip birkaç saniye bekleyin, sonra malzemeyi koyun. Yapışmaz tavayı boş ısıtmayın.
Küçük alışkanlıklar
- Yapışmaz tavada metal kaşık ve çelik yünü kullanmayın; tahta ya da silikon tercih edin.
- Tencereyi boşken yüksek ateşte bırakmayın.
- Sıcak tavayı soğuk suya daldırmayın; ani değişim tavaya da emayeye de zarar verir.
- Sapı ocağın arkasına doğru çevirin; geçiş yolunuzdan ve çocukların uzanacağı yerden uzak dursun.

